ภาษาเหนือ ง่ายนิดเดียว รวมศัพท์ ภาษาเหนือ ที่เจอบ่อยๆ ให้เพื่อนๆ อู้กำเมืองกัน

ภาษาถิ่น เป็นภาษาย่อยที่ใช้พูดจากันในท้องถิ่นต่าง ๆ  ซึ่งเกิดจากการใช้ภาษาเพื่อการสื่อความหมาย  ความเข้าใจกันระหว่างผู้คนที่อาศัยอยู่ตามท้องถิ่นนั้น ๆ   ซึ่งอาจจะแตกต่างไปจากมาตรฐาน หรือภาษาที่คนส่วนใหญ่ของแต่ละประเทศใช้กัน  และอาจจะแตกต่างจากภาษาในท้องถิ่นอื่นทั้งทางด้านเสียง คำและ การใช้คำ  ภาษาถิ่น เป็นภาษาที่มีลักษณะเฉพาะ ทั้งถ้อยคำและสำเนียง  

ภาษาถิ่นนั้นถือว่าเป็นภาษาที่สวยงาม บ่งบอกถึงวัฒนธรรม เอกลักษณ์ ลักษณะความเป็นอยู่ และวิถีชีวิตของผู้คน ในท้องถิ่นของแต่ละภาค ของแต่ละที่ได้เป็นอย่างดี 

โดยภาษาถิ่นของภาคเหนือ เรียกว่าภาษาถิ่นพายัพ (คำเมือง) นั่นคือ ภาษาถิ่นที่ใช้สื่อสารอยู่ในบางจังหวัดของภาคเหนือตอนบน หรือภาษาในอาณาจักรล้านนาเดิม มักจะพูดกันมากในจังหวัดเชียงใหม่ แม่ฮ่องสอน เชียงราย พะเยา ลำปาง น่าน ลำพูน ตาก แพร่ เป็นต้น โดยในครั้งนี้ เราก็ได้รวบรวมศัพท์ ภาษาเหนือ ที่เรามักจะได้ยินผ่านหูบ่อยๆ มาฝากเพื่อนๆ กัน จะได้ อู้กำเมืองกันได้สบายๆ

คำศัพท์ภาษาเหนือ จากละคร กลิ่นกาสะลอง
กาสะลอง = ดอกปีป ที่มีลักษณะสีขาว กลิ่นหอม
ซ้องปีบ = ดอกปีบที่นำมาประดับผม
เอาแต่ใจ๋ตั๋วเก่า = เอาแต่ใจ
ปี้นั่นน่ะก่ะขี้วอกขี้จุ๊ วอกจะใดก็ฟังบ่ขึ้น = พี่นั้นแหละที่โกหก โกหกยังไงก็ฟังไม่ขึ้น
สลิดดก =ระริกระรี้
แฮ่นป้อจาย = หิวผู้ชาย
หัน = เห็น
หื่อ = ให้
ท่า = คอย
ผ่อ = มอง, ดู
บ่ = ไม่
ยะ = ทำ
ขี้จุ๊ = โกหก
ไค้หัน = อยากเห็น
โตย = ด้วย
จะอั้น = อย่างนั้น
จะไปพั่ง = อย่ารีบ
จะได = อย่างไร
วันศีล = วันพระ
ลำ = อร่อย
แลงนี้ = เย็นนี้
ฮ้อง = เรียก
ติ้ว = หิ้ว
ใจ๋ขึ้น = อารมณ์เสีย
โขด = โกรธ
อะหยัง = อะไร
เฮือน = บ้าน
โฮงยา = โรงพยาบาล
วอก = โกหก,ตอแหล
ฮากแตก = อ้วกแตก
ขอย = อิจฉา

คำศัพท์ภาษาเหนือ คำนาม สรรพนาม
เธอ = ตั๋ว(สุภาพ) , คิง (ไม่ค่อยสุภาพส่วนใหญ่ใชักับเพื่อนผู้ชาย)
ฉัน = เปิ้น (สุภาพ) , ฮา (ไม่ค่อยสุภาพส่วนใหญ่ใชักับเพื่อนผู้ชาย)
เขา (สรรพนามบุรุษที่ 3) = เปิ้น
ผู้ชาย = ป้อจาย
ผู้หญิง = แม่ญิง
พวกเขา = หมู่เขา
พวกเธอ = สูเขา (สุภาพ), คิงเขา (ไม่ค่อยสุภาพส่วนใหญ่ใชักับเพื่อนผู้ชาย)
พวกเรา = หมู่เฮา, เฮาเขา
พ่อ = ป้อ
พี่ชาย = อ้าย,ปี่
ปู่ย่าตายาย ลุงป้าน้าอา = อุ้ย (เช่น แม่อุ้ย ป้ออุ้ย)
พี่สาว = ปี่
ปฏิทิน = ปั๊กกะตืน คำเมืองแท้ๆจะแปลว่าปฏิทิน
โรงเรียน = โฮงเฮียน
เรือน = เฮือน
คำเล่าลือ = กำสีเน
อิฐ = บ่าดินกี่

พืช ผัก ผลไม้ ภาษาเหนือ
มะละกอ = บะก้วยเต๊ศ
แตงล้าน = ม่ะแต๋งซั้ง ( ร้านที่ทำให้เครือแตงพันขึ้นไป ทางเหนือเรียกว่า ซั้ง )
กล้วยน้ำว้า = ก้วยอ่อง / ก้วยนิอ่อง
มะตูม = บะปีน
ส้มเขียวหวาน = ส้มเกลี้ยง เขียวหวาน
น้อยหน่า = ม่ะหน้อแหน้ / น้อยแหน้
บวบงู = ม่ะนอยงู
แตงกวา = บะแต๋ง
กล้วย = เชียงใหม่ เรียก ก้วยใต้ ลำปาง เรียก ก้วยลิอ่อง หรือ ก้วย โก๊ย
กล้วยน้ำว้า = ก้วยใต้
มะเขือเปราะ = บะเขือผ่อย
มะเขือยาว = บะเขือขะม้า – – ออกเสียง ม่ะเขือขะม่า / ม่ะเขือหำม้า
มะระขี้นก = บะห่อย
ฟักทอง = บะฟักแก้ว /บะน้ำแก้ว/น้ำแก้ว
ฟักเขียว = บะฟักหม่น
มะเขือเทศ = บะเขือส้ม
กระท้อน = บะตึ๋น
ตะไคร้ = ชะไคร
มะแว้ง = บะแขว้งขม
มะเขือพวง = บะแขว้ง /บ่ะแขว้งกุลา
ผักตำลึง = ผักแคบ
ชะพลู = ผักแค ใบปูนา ปูลิง
ลูกยอ = หม่ะต๋าเสือ
คึ่นช่าย = ผักกะพึน,กำพึน (กะปึน)

เครื่องใช้ภาษาเหนือ
ถุงเท้า = ถุงตี๋น
กระดุม = บะต่อม
เข็มขัด = สายแอว สายฮั้ง
รองเท้า = เกือก /เกิบ
กรรไกร = มีดยับ มีดแซม
ทับพี = ป้าก
ช้อน = จ๊อน
ยาสูบ = ซีโย
ผ้าเช็ดตัว = ผ้าตุ้ม
ผ้าห่ม = ผ้าต๊วบ
รองเท้าฟองน้ำ = แค็บ

คำกริยาภาษาเหนือ

เที่ยว = แอ่ว
นั่งขัดสมาธิ = นั่งขดขวาย
นั่งพับเพียบ = นั่งป้อหละแหม้
นั่งไขว่ห้างเอาเท้าข้างหนึ่งพาดบนเข่า = นั่งปกขาก่ายง้อน
นั่งยอง ๆ = นั่งข่องเหยาะ,หย่องเหยาะ
นั่งลงไปเต็มที่ตามสบาย (โดยไม่กลัวเปื้อน) = นั่งเป้อหละเหม้อ, นั่งเหม้อ
นั่งวางเฉย นั่งหัวโด่ = นั่งคกงก(ก๊กงก)
พูด = อู้
รู้ = ฮู้
รัก = ฮัก
ลื่นล้ม = ผะเริด
วิ่ง = ล่น
สวยจังเลยนะ = งามหลายน้อ
สะดุด = ข้อง
สวมรองเท้า = ซุบแข็บ
สบายอกสบายใจ = ซว่างอกซว่างใจ๋
อย่าพูดมาก = จ๊ะไปปากนัก
อร่อย = ลำ
อร่อยมาก = จ๊าดลำ
อย่าพูดเสียงดัง = จ๊ะไปอู้ดัง
คิดไม่ออก = กึ๊ดหม่ะออก
อย่าคิดมาก = จ๊ะไปกึ๊ดนัก